Siêu âm cường độ cao - Thông tin sức khỏe - Thiết bị Y tế - Máy siêu âm vi tính

Khi động mạch cảnh bị hẹp bởi mảng xơ vữa, sẽ có nguy cơ bị tai biến mạch máu não. Có thể phát hiện sớm tình trạng này thông qua kỹ thuật siêu âm động mạch cảnh.

Tích tụ các tế bào bọt, hình thành các mảng xơ vữa (hình minh họa)

Đây là kỹ thuật dùng sóng siêu âm để khảo sát cấu trúc bên trong của hai động mạch lớn ở vùng cổ. Hai động mạch này được gọi là động mạch cảnh có chức năng cung cấp máu cho não. Siêu âm động mạch cảnh nhằm tìm xem có mảng xơ vữa gây hẹp động mạch cảnh và túi phình. Mảng xơ vữa được cấu tạo bởi tế bào mỡ, cholesterol, calci và các thành phần khác của máu. Theo thời gian và tuổi tác, mảng xơ vữa tích tụ trong lòng mạch máu.

Khi nào và ai cần làm siêu âm động mạch cảnh?

Cần làm siêu âm động mạch cảnh khi: bị tai biến mạch máu não hay tai biến mạch máu não thoáng qua; có âm thổi ở vùng động mạch cảnh (bác sĩ khám có thể nghe âm thổi ở vùng cổ nơi có động mạch cảnh đi qua; âm thổi này gợi ý động mạch cảnh bị tắc nghẽn bán phần, điều này có thể gây tai biến mạch máu não); sau phẫu thuật đặt giá đỡ (stent) động mạch cảnh để kiểm tra vị trí của stent và sự thông suốt của động mạch cảnh; xét nghiệm tầm soát ở bệnh nhân có nguy cơ cao bị tai biến mạch máu não như cao huyết áp, tiểu đường, những bệnh nhân này sẽ được kiểm tra động mạch cảnh định kỳ ngay cả khi không tìm thấy mảng xơ vữa.

Siêu âm động mạch cảnh được thực hiện như thế nào?

Siêu âm động mạch cảnh thường được thực hiện trong bệnh viện bởi một bác sĩ chuyên khoa mạch máu hoặc chẩn đoán hình ảnh. Xét nghiệm này không đau và thời gian thực hiện thường không quá 30 phút. Bệnh nhân được yêu cầu nằm ngửa, đầu lần lượt nghiêng sang hai bên để khảo sát động mạch cảnh ở mỗi bên. Bác sĩ sẽ bôi một lớp gel lên vùng cổ bệnh nhân. Chất gel này vô hại cho da và giúp sóng siêu âm được xuyên thấu tốt hơn. Một đầu dò phát sóng siêu âm sẽ được di chuyển dọc theo vùng cổ bệnh nhân. Các tín hiệu sóng siêu âm phản hồi sẽ được đầu dò ghi lại là tạo nên hình ảnh động về động mạch cảnh.

Kết quả siêu âm động mạch cảnh cung cấp thông tin gì?

Siêu âm động mạch cảnh cho phép khảo sát động mạch cảnh cả về mặt hình thái và huyết động học. Siêu âm giúp phát hiện mảng xơ vữa động mạch, đánh giá mức độ gây hẹp động mạch cảnh và theo dõi diễn tiến theo thời gian. Khi động mạch cảnh bị hẹp bởi mảng xơ vữa, điều này có nghĩa sẽ có nguy cơ bị tai biến mạch máu não. Tùy theo mức độ mạch máu bị nghẽn, bác sĩ có thể lựa chọn điều trị bằng thuốc hoặc can thiệp phẫu thuật.

BS. NGUYỄN THẤP THẢO ANH (Khoa chẩn đoán hình ảnh - BV Hoàn Mỹ Sài Gòn)