Siêu âm cường độ cao - Thông tin sức khỏe - Thiết bị Y tế - Máy siêu âm vi tính

Một nhóm nhà khoa nước ngoài vừa cảnh báo bóng đèn compact tiết kiệm điện giải phóng các hóa chất gây ung thư. Theo các chuyên gia Việt Nam, về lý thuyết là có nguy cơ này, nhất là khi bóng đèn vỡ, nhưng người dân không nên quá lo ngại.

Theo cảnh báo mới nhất của một nhóm nhà khoa học Đức, các chất gây ung thư và độc tố có thể thoát ra ngoài khi người dùng bật đèn, trong đó có hơi phenol, naphthalene và styrene. Vì thế, theo họ, người tiêu dùng không nên bật đèn trong thời gian dài, đặc biệt khi đèn để ở vị trí gần đầu.

Phản ứng trước việc này, tiến sĩ Nguyễn Văn Khải, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Tiết kiệm điện và Dung dịch hoạt hoá điện hoá, Hà Nội, một chuyên gia nghiên cứu sản xuất bóng đèn huỳnh quang compact ở Việt Nam, cho rằng đó là "thông tin phản khoa học".

Theo tiến sĩ Khải, loại đèn này có cấu tạo gồm ống thủy tinh, dây tóc kim loại, khí krypton hoặc thủy ngân và bột huỳnh quang.

Nguyên lý hoạt động của nó như sau: Dưới tác dụng của dòng điện, dây tóc kim loại nóng lên, các điện tử thoát ra ngoài dây tóc và chạy về cực đối diện. Trên đường đi, chúng va chạm với hơi thủy ngân, làm thủy ngân phát xạ bức xạ cực tím. Bức xạ này tác dụng với bột huỳnh quang làm phát ra ánh sáng có bước sóng dài hơn chẳng hạn như dải phổ màu trắng.

"Như vậy, với một ống đèn kín thì khi bật lên không thể có hơi gì thoát ra ngoài được. Cũng không thể có hơi phenol và các khí khác sinh ra ở đây. Giả sử nếu nhà sản xuất có bỏ thêm phenol và các chất độc hại vào trong đó thì các khí này cũng không thể bay ra ngoài ống kín", ông nói.

Cũng theo tiến sĩ Khải, trong dải phổ ánh sáng màu trắng mà đèn huỳnh quang compact phát ra, có một dải nhỏ màu tím. Nếu nồng độ nhỏ thì không gây hại gì, nếu nồng độ lớn hơn thì có thể làm mắt khó chịu, không nhìn lâu được. Tuy nhiên, "khi các điện tử va chạm vào thủy ngân, bột huỳnh quang, năng lượng của chúng rất nhỏ, nên các tia độc hại phát ra coi như không có", ông Khải khẳng định.

Cũng về vấn đề này, thạc sĩ Nguyễn Trung Hà, chuyên gia về điện, từng công tác tại Viện nghiên cứu thiết kế trường học, ví von: "Không ai có thể phủ nhận những lợi ích từ việc sử dụng loại đèn này mang lại. Thế nhưng, nhiều người lại đặt câu hỏi là liệu dùng nó có an toàn, điều này cũng giống như hỏi nhà máy điện hạt nhân có an toàn. Về lý thuyết là nó có nguy cơ khi vỡ bóng đèn, cũng như khi nổ nhà máy điện hạt nhân".

Theo ông, trong loại bóng đèn này có chứa một nồng độ nhất định những chất có khả năng gây ung thư như thủy ngân ở dạng hơi. Khi bóng đèn bị vỡ, những chất có trong đó thoát ra ngoài môi trường, tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng đến mức nào đến nay vẫn chưa có kết luận cuối cùng. Hơn nữa, nồng độ các chất này do nhà sản xuất kiểm soát để đảm bảo tính an toàn cho sản phẩm.

Về phía nhà sản xuất, ông Lê Quốc Khánh, Phó tổng giám đốc Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông cho rằng nếu nói chất độc hại trong bóng đèn thì chỉ có thủy ngân, nhưng nó ở trong bóng kín, chỉ khi bóng vỡ, thủy ngân mới thoát ra ngoài.

Trong một lần trao đổi với VnExpress.net trước đây, bà Ngô Ngọc Thanh, Chủ tịch hội đồng quản trị Công ty Rạng Đông (khi đó giữ chức phó giám đốc công ty) cho biết bóng đèn huỳnh quang của Việt Nam cũng như nhiều nước lân cận đều sử dụng thuỷ ngân ở dạng hạt hoặc dạng hơi để làm chất xúc tác phát quang. Ở sản phẩm huỳnh quang compact của công ty, thuỷ ngân được dùng ở dạng viên, tức là đã bọc trong một lớp bảo vệ nên có tính an toàn cao hơn.

Tuy nhiên, bà Thanh vẫn khuyến cáo dù sao thuỷ ngân cũng độc, nên người tiêu dùng không nên tự đập bóng đèn ra. Nếu chẳng may bị vỡ, phải thu dọn ngay vào túi nilon, khi thu dọn phải đeo khẩu trang chống độc.

Theo: VnExpress